چند روز پيش از انتخابات رياست جمهوری، نشريات استان به نقل از آقای استاندار نوشتند که انتظار دارد «مردم گيلان به چنان حضور پرشوری در انتخابات دست يابند که در سرتاسر کشور نظير نداشته باشد و توسعه استان، چنانچه حائز رتبه اول شود، به اين امتياز بستگی دارد...»

کاری به اين نداريم که لزوم توسعه، پيش شرط شرکت در انتخابات نيست بلکه شايستگی مديريتی، وجود امتيازات زيرساختی فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و داشتن استعداد انسانی و تخصصی است که توسعه را به همراه دارد. اما از آن جا که ما هميشه در چنبره يی از شرايط عجيب و غريب سرمی کنيم و بيشتر تابع احساس هستيم تا منطق، بعيد نيست چنين شرط و شروطی و ملاحظاتی در سطح استان ها مطرح شده باشد که استاندار دلسوز استان عقب افتاده ما چنين وعده وعيدی به مردم داده است.
اما راستی چه تضمينی بر اين ادعا وجود دارد که اگر چنين اتفاقی افتاد، سند توسعه يافتگی استان هم صادر شود. قضا را چنين اتفاقی افتاد! مردم گيلان بی آن که به اين امر وقوف داشته باشند يا همه آن ها روزنامه خوان باشند و پيام استاندار را گرفته باشند و اصولاً بر اين نوع گفته ها و شعارها باور و اعتقاد داشته باشند، بيش از حد انتظار، به پای صندوق های رأی رفتند و آرای خود را به داخل آن ها ريختند. کاری که معمولاً بر اثر يک سری باورهای ريشه ای ناشی از شکست های تاريخی که بدل به عادتی سنتی شده، از گيلانی جماعت بعيد است.
ناگفته نماند بسيار ی از شرکت کنندگان گيلانی رأی اولی بودند آن هم نه از نوع نوجوان به سن رشد رسيده هجده ساله، بلکه کسانی که در بيست سال گذشته هرگز در هيچ انتخاباتی شرکت نکرده و صفحه شناسنامه شان مهر نخورده بود، و نتيجه اين شد که در گيلان مشارکت مردمی در انتخابات به بالاترين رقم ممکن رسيد و آن طور که محافل و مراجع رسمی استان اعلام کردند از مرز 94٪ گذشت، يعنی 9٪ بالاتر از حد متوسط مشارکت ملّی، در سراسر کشور رسيد.
اخبار ساعت 4 عصر روز شنبه 23 خرداد راديو گيلان در پاسخ به سؤال خبرنگاری که از مدير کل انتخابات استانداری در خصوص نرخ مشارکت عمومی استان در دوره قبل پرسيده بود اعلام داشت که رقم مشارکت دوره قبل 4/58 درصد بوده است! آن بی تفاوتی دوره گذشته و اين حساسيت دوره حاضر هرچه باشد و هرگونه توجيه و تأويل و تفسير شود، بجای خود، اما انتظار آقای استاندار در هر حال عملی شد. حال می ماند سند توسعه گيلان که استاندار نويد آن را داده است!
می دانيم که روز بعد از انتخابات، حوادث و اتفاقات تلخ و ناگواری در جامعه ما رخ داده و همه کشور از پايتخت تا شهرهای بزرگ و مراکز استان ها را دربرگرفت. در رشت هم درگيری های زيادی پيش آمد و به تظاهرات خيابانی کشيد طوری که «رئيس کل دادگستری گيلان از دستگيری 100 نفر در ناآرامی های اخير شهر خبر داد» (نقل از تيتر يکسان جمعی از روزنامه ها)
روزنامه خزر در روز يکشنبه 31 خرداد يک گفتگوی اختصاصی با آقای استاندار گيلان ترتيب داد که تيتری به مضمون زير داشت:«هيچ کس در جريان حوادث اخير گيلان کشته نشده است» آن طور که از محتوی اين مصاحبه برمی آيد آقای استاندار خود به جمع دانشجويان معترض دانشگاه گيلان رفت و با تکيه بر اين نکته که «بخاطر مردم و عدم آسيب به آن ها از خودم هزينه کرده و با به خطر انداختن خود وارد جمعيت شدم تا آن ها را به آرامش دعوت کنم»... «تمام سعی من اين بود که با هزينه کردن خود و به خطر افتادنم جلوی حوادث خشونت بار را در شهر رشت بگيرم...» تا حدودی جلوی تنش های بيشتر در رشت گرفته شد.
شايد اين هزينه ای که آقای استاندار به آن استناد می کند، تاوان و مابه ازای همان هزينه ای باشد که مردم از خود کرده اند تا بيشترين درصد مشارکت عمومی را نصيب استان کنند و ناخواسته استاندار را زير دين خود بگيرند.
عصر يکی از روزهای بعد از انتخابات، در بحبوحه تظاهرات خيابانی رشت، عازم شرکت در يک محفل ادبی بودم. چهل پنجاه موتور سوار را ديدم با اونيفورم مخصوص يک شکل و يک رنگ و مأمورانی که باتون در دست ترک موتور سوار بودند و در يک حرکت موزون به سمت محل های تجمع می رفتند. يک لحظه فکر کردم آيا در شهری که خشونت و عصبيت در آن نسبت به ديگر مراکز استان ها کمتر و در عوض آزادی و گفتمان بيشتر است و تظاهرات نسبتاً آرام تر و با حداقل تخريب همراه است، آيا مأموران ضد شورش و اغتشاش آن هم نسبت به همتاهای خود در ديگر شهرها از خشم و عصبيت کمتر و اطاعت مقبول تری برخوردارند و باتون ها را آرام تر بر سر مردم فرود می آورند! راستی باتونی که در دست قرار می گيرد يا دستی که باتون می گيرد کدام يک اسير آن ديگر است. البته اين تخيلات شاعرانه وقتی به مخيله من راه يافته بود که به محفل ادبی نزديک شده بودم!
در اولين مناظره تلويزيونی انتخاباتی بين آقايان احمدی نژاد و موسوی حرفهايی به ميان آمد که زمينه مباحث تند و داغی شد که روز بعد زبانه زد و شعله ور گرديد. کاری به آن حرف و حديث ها و حواشی آن ها ندارم. اصلاً کار ما در اين حوالی نيست. بلکه در اين جا به چند موضوع مختصر اشاره می شود که به نحوی با گيلان ارتباط داشته است. از جمله بحث نابودی چای و برنج که آقای موسوی اشاره داشت بويژه مورد «زمين الکتريک رشت» که آقای رئيس جمهور بر زبان آورد.
آقای رئيس جمهور آن جا که بحث سوء استفاده های مالی و پای ثروت اندوزی و رانت خواری برخی کسان را پيش کشيد از کارخانه ای به نام الکتريک رشت نام برد. ذکر نام اين کارخانه و زمين آن در چنين مباحثه مهم انتخاباتی و مناظرة سياسی از زبان رئيس دولت در رسانه ملّی، نشان از اهميت آن داشت و دارد.
اين کارخانه در دهه چهل به همت يکی از افراد خود ساخته ی با پشتکار و ابتکار، شادروان هوشنگ آذرنگ در محل «زمين طياره سابق» رشت تأسيس شد و به مرور توسعه يافت تا جايی که گفته می شد بزرگترين کارخانه در نوع خود در خاورميانه است و تحت ليسانس آلمان کار می کند و فرآورده های آن به خارج از کشور صادر می شود. بيش از هزار کارگر زن و مرد، پير و جوان در آن مشغول به کار بودند. هم چرخ زندگی کارگران می گذشت هم چرخ صنعت استان و کشور.
اين کارخانه بزرگ و صاحب نام و آوازه در کشور بعد از انقلاب که قاعدتاً بايد رو به توسعه بيشتر می گذاشت، بر اثر تغييرات مديريتی و نصب مديران فرمايشی و اصولی که حاکم بر مديريت صنايع از نوع تقدم تعهد بر تخصص بود، کم کم رو به افول نهاد تا در دوره سازندگی که بايد کاراتر از گذشته سرپا و برقرار می ماند، از نفس افتاد و به تعطيلی کشيد. هزاران نفر کارگر زن و مرد آن از کار بازماندند و تا سال ها جزء معترضين جلوی استانداری و فرمانداری تجمع می کردند، هنوز هم که هنوز است عده ای از آن ها به حق خود نرسيدند. اما 9 هکتار زمين آن (و به روايتی 11 هکتار) که در مرکز شهر رشت قرار دارد تنها به قيمت سه ميليارد تومان به نام «چند تن از خانم های عاملان سازندگی خريداری شد و ماشين آلات آن شبانه! به خارج از استان منتقل گرديد.
باری وقتی نام کارخانه ايران الکتريک رشت به اين صراحت از زبان آقای رئيس جمهور بيان شد به تفاوت موقعيت يک رئيس جمهور با يک روزنامه نگار، آنهم در يک جامعه شرقیِ مسلمانِ جهان سومی از نوع ايران بيشتر واقف شدم.
حدود چهار پنج سال پيش وقتی که از ماجرای فروش زمين کارخانه و بلايی که برسر کارگران آن آمده بود خواستم مطلبی بنويسم، دستم می لرزيد و با ده ها اگر و مگر، پشتک و وارو و گفته شد و می شود و اين جور کلمات گنگ، آن قدر قلم را جلو عقب کردم تا توانستم جوری پارک کنم که چرخ آن از خط عبور ممنوع نگذرد. بارها به خودم گفتم اين دیگر چه نوع قلمی است بيش از اين که بنويسد، خط می زند! اينک خوشحالم آقای رئيس جمهور با همه قدرتی که دارد و رسانه ملّی در اختيارش است دوباره نيشتر بر اين زخم کهنه زده است. هر چند که چهار سال ديرتر از روزنامه نگار بی کس و کار شهرستانی این حرف را زده باشد.
اين زمين نگين خدادادی است به مردم در دل شهر رشت کنار رودخانه، قابل استفاده برای انواع فعاليت های فرهنگی، توريستی و ايجاد فضای سبز و ساخت سازه های بومی برای کاربری نمايشگاههای کوچک درون شهری و سالن های روباز اجتماعات که می شود با آن چهره شهر را عوض کرد و آن را به پايگاهی برای فعاليت های فرهنگی سرتاسر استان تبديل نمود، نه زمينی متعلق به چند خانم تهرانی که نمی دانند ملکشان در کجای اين سرزمين قرار دارد. اما خوب می دانندکه چند صد بلوک آپارتمانی مکعب شکل در آن ساخته می شود که به ميلياردها تومان خواهند فروخت و به جيب خود و شوهرانشان خواهند ريخت. بر مسئولان شهر و استان و مردم رشت و گيلان است که نگذارند اين نگين زيبا از انگشتری دستشان ربوده شود!
گيله وا