تعارفات آقای رئیس جمهور احمدی نژاد در سفر دوم استانی هیأت دولت به گیلان

نقش گیلان ، در سیاست و اقتصاد کم نظیر است (گیلان امروز ، 25 مهر ) .
استان گیلان مانند شجره طیبه است که اصل آن در زمین و شاخ و برگش در آسمان است .
[ گیلان ] ذخیره پایان ناپذیر فرهنگ و ادب و معنویت ایران عزیز است .
برای شکست دادن شما [ منظور دشمنان ] فقط جوانان رشت و گیلان کفایت می کند .
استقبال مردم گیلان ، مسئولیت ما را دو چندان کرد .
نرخ بالای 12 درصد بیکاری برای گیلان ، اسباب شرمندگی همه ماست .
(به نقل از گلچین امروز : 25 و 27 و28 مهر) .

پرده اول : گاو دزدی ملی
خدایی « گاب دکفته بازار » غریبی است ! هیچ کس و هیچ چیز سر جایش نیست . روزنامه خزر در تاریخ هفدهم مهرماه به نقل از رئیس شورای اسلامی شهررشت ، از انتقال شبانه 1200 راس گاو شرکت سپیدرود گیلان به استان اردبیل » خبر داد . ظاهراً خبر چنگی به دل نمی زند و حتی توی ذوق آدم می زند ، چون محور خبر و موضوع اصلی آن تعدادی گاو است و انتقال آن ها از جایی به جای دیگر .
ا ما باور بفرمایید در همین جمله کوتاه داخل دو « گیومه » چندین نکته بسیار مهم وجود دارد که برای استان فوق ا لعاده حیاتی است . حالا به تجزیه و تحلیل خبر می نشینیم . بر این تحلیل دو جور می شود و ارد شد هم موضوعی به صورت کلید واژه ، به اصطلاح فنی و تخصصی ، هم به صورت کلمه به کلمه ، به اصطلاح عامیانه دو دو تا چهار تا . اجازه دهید نوع ساده و عامیانه آن را انتخاب کنیم .

اولاً چرا این خبر از شورای اسلامی شهر رشت و از زبان رئیس آن سر بر آورد و از مدیریت شرکت سپیدرود یا اداره کل جهاد کشاورزی درز پیدا نکرد ، خود یک سؤال است و یکی از مواردی است که در بالا ذکر کردیم که هیچ کس و هیچ چیز سر جایش نیست ! شرکت سپیدرود یکی از شرکتهای بزرگ اقماری وزارت جهاد کشاورزی است که به خاطر سوء مدیریت ورشکسته شده و به ورطه تعطیلی کشیده شده است . این شرکت روزگاری در کشور نام و آوازه ای داشت . قاعدتاً مدیر و مدیرانی دارد که باید خبر از زبان آن ها داده می شد ، اما نشد ، یعنی مخفی ماند و به اصطلاح « لاپوشان » گردید که خطا است ، و این خطا آغاز خطاهای بعدی است .
دوم اینکه فرستادن 1200 راس گاو یک جا آنهم به صورت شبانه - بی خبر - از استانی به استان دیگر پا از دایره « انتقال » فراتر گذاشته و به « گاو دزدی بزرگ » نزدیک می شود . چه در عرف اجتماعی و میان عوام ا لناس به این نوع انتقال های بی خبر و شبانه ، دزدی آشکار و اگر پای گاو در میان باشد، گاو دزدی می گویند . حال اگر پای یکی دو گاو در میان باشد و دزدی از نوع شخصی و روستایی ، گاو دزدی معمولی است که خود مجازات سخت در پی دارد . اما وقتی تعداد گاو ها 1200 راس باشد و انتقال از یک شرکت دولتی به استانی دیگر باشد ، این دیگر گاو دزدی منطقه ای نیست . گاو دزدی فرا استانی و ملی است!
تازه ما می گوئیم گاو و شما می شنوید گاو . این گاوها ، گاوهای معمولی و ریسه خور و زبا له خوار ددریِ کنار جاده ای نیستند که بتوان با یک نیسان بلندشان کرد ! گاوهای شیری و مادر هلشتاین هستند . هر یک از نظر جثه و اندام ، قد و قواره یک فیل را دارند . کوهی از گوشت و انباری از شیرند . قیمت هر کدامشان هم از چندین میلیون تومان متجاوز است . اگر بخواهند حرکتشان دهند باید مثل تریلی هایی که هر دم شش تا شش تا خودروهای ساخت وطن حمل می کنند ، کامیون کامیون بار زد و راهی اردبیل کرد .
این گاو ها کلی خرج و مخارج دارند ، خدمه مخصوص دارند . در واقع گاوهای صنعتی و بشکه های شیر هستند . انتقال آن ها بدون تجهیزات بی فایده است . پس در کنار آن ها ، صدها میلیون تومان تجهیزات دامداری ، شیردوشی و علف خرد کن و ا مثا لهم ، انتقال داده شده است . در واقع میلیاردها تومان از استان خارج شده است . شرکتی به شکم شرکت دیگر رفته است ! چرا ؟
چرا باید شرکت قَدَر و پر آوازه ای در استان گیلان به ورشکستگی و تعطیلی کشیده شود و کلیه وسایل و تجهیزات آن به استان دیگر فروخته شود . شاید برخی شرکت های فرآورده های لبنی داخل استان حاضر به خرید آن بودند و می توانستند با خرید سهام و سرمایه گذاری در آن ، شرکت سپیدرود را دوباره سر پا نگه دارند . چرا بی خبر و شبانه این کار صورت گرفت . آیا تبانی و تمهیدی در کار نبود ؟ یک تیم فوتبال اگر می خواهد تغییر نام دهد ، هزار جور در بوق و کرنا می دهند و ملّتی باخبر می شود . یک دزدی بزرگ و آشکار در استان صورت گرفته آب ازآب تکان نخورده است !
انتقال این همه گاو شیری و تجهیزات مربوط به آن یعنی بیکار شدن دهها کارگر و بروز فقر و فاقه میان صدها خانواده گیلانی . یعنی کاهش تولید شیر و نرسیدن شیرکافی به کارخانه های شیر استان ، یعنی پائین آمدن سطح تولید ، یعنی افزایش قیمت ، یعنی فشار روی مردم و ایجاد نارضایتی عمومی و به خطر انداختن صنایع شیر استان و ضربه بر صنعت دام و دامداری و باز بیکاری و بیکاری ، فقر و نداری و نداری .
محمد رضا اسکندری ، وزیر جهاد کشاورزی در سفر اخیر ریاست جمهوری به گیلان که جزو هیأت دولت به گیلان آمده بود در یک کنفرانس مطبوعاتی اظهار داشت : « تعطیلی شرکت بزرگ گاوداری سپیدرود گیلان نشان از سوء مدیریت دارد » .
ظاهراً کشف بزرگی صورت گرفته است، آقای وزیر چشم بسته غیب گفته اند . سوء مدیریت از کیست؟ از مدیر کل استان یا از شخص وزیر که چنین مدیر کلی را به کار خودگمارده است؟ از مسئولان گذشته یا حال؟ تا کی و تا کجا این سوء مدیریت ها می خواهد ادامه داشته باشد؟ مقام مسئولی که سوء مدیریت داشته آیا مورد مؤاخذه قرار گرفته ؟ تنزل پست کرده ؟ یا شبانه و بی خبراز این استان انتقال یافته و در جای دیگر ارتقا پیدا کرده است ؟
این ها همه حرف های کهنه و تکراری است . تازه ترین حرف و خبر این است که بخشی از ثروت استان بر اثر سوء مدیریت به خارج از استان منتقل شده است.عریان و بی پرده تر بگوئیم قسمتی از دارایی مردم استان دزدیده شده است .
یک سلام و علیک ساده بیشتربا رئیس شورای اسلامی شهر رشت نداریم . اما از ایشان سپاسگزاریم که به هر علت این خبر را به مطبوعات انتقال داده اند تا از فاجعه ای که بر استان می گذرد ، با خبر شویم و به سهم خود از آن سوژه بگیریم و به تحلیل آن بنشینیم و به زعم خود تنویر افکار کنیم . اما این هم به خودی خود چاره ساز نیست . وقتی اهمیت پیدا می کند که مردم بخو اهند پیش از این که « شب » بیفتد و چیزی « انتقال » داده شود ، خبر دار شوند و جلویش را بگیرند .

پرده دوم : گیلان ، استان مستعمره
در روزنامه ها به تیتری برخوردم با این عنوان : « حیات معدن سنگرود رودبار رو به اتمام است» بله معدن ها هم مثل آدم ها زندگی می کنند ، پیر می شوند و می میرند .
روزگاری من با این معدن یک نوع آشنایی و درگیری عاطفی پیدا کرده بودم . هنوز هم به صورت خاطره با آن درگیرم . این خبر آن زخم کهنه را نیشتر زد . زمانی حدود 25 سال پیش برای یک کار تحقیقی در حوزه مزار شناسی گیلان و بقاع متبرکهٔ سراسر استان ، مدت یک هفته وسط تابستان در روستاهای بین لوشان تا جیرنده از جمله سنگرود که زمین خشک و هوای بسیارگرم و تفته دارد کار میدانی کردم .برخی از روزها ، وقت ناهار به رستوران معدن سنگرود می رفتم . در سنگرود هنگام ناهار کارگران معدن از دل کوه و از عمق چاه بیرون می آمدند . مردان بلند قامت ، تنومند با صورت قیرگون . اما وقتی دست و سر و صورت خود را می شستند تا وارد رستوران شوند ، رنگ چهره شان به زردی مطلق و کهربایی می زد . بعضی از آن ها بعد از ساعت ها کار جان فرسا در عمق معدن ،حتی نای غذا خوردن نداشتند و فقط آب و نوشابه می خوردند ، گاز داخل معدن ،گاز داخل معده ! پیری زودرس درصورت اغلب آن ها نشسته بود .
شیره این معدن ذغال سنگ بیش از چهل سال کشیده شد و به اصفهان منتقل گردید بی آن که کوچک ترین بهره مادی آن به گیلان برسد و صرف بهبود حال و وضع منطقه شود . از سنگرود یک راست به ذوب آهن اصفهان برده می شد .
شیره جان معدنچیان آن که از اها لی اطراف لوشان ، جیرنده ، عمارلو ، دیلمان و حتی اشکور بودند کشیده شد بی آن که خیری از جوانی خود ببرند. بلکه به انواع و اقسام بیماری های پوستی ، استخوانی و تنگی نفس مبتلا شدند .
راستی استعمار به چه می گویند ؟ نیروی کار ارزان ، مواد اولیه رایگان ، خروج سرمایه از منطقه ، توسعه در مناطق دیگر .
معدن سنگرود با ذخیره 105600 تن ذغال سنگ در سال 1342 کشف شد و پروانه بهره برداری گرفت . در سال 1346 به شرکت ملی ذوب آهن و اگذار گردید و برداشت ذغال آن صرف سوخت نیروگاههای برق و فولاد سازی اصفهان و دیگر شهرهای صنعتی کشورشد و چیزی از درآمد آن حتی برای ایجاد صنایع کوچک در لوشان ، منجیل ، جیرنده ، و رودبار ، یعنی شهر های جنوبی گیلان هزینه نشد . بعد از انقلاب اسلامی بهره برداری معدن به بخش خصوصی واگذار گردیدکه چون توان و مدیریت بهره وری نداشت معدن به روز سیاه - به رنگ ذغال - نشست . اینک کارگران آن از 3500 نفر به 500 تن کاهش یافته اند که آن ها نیز مدت 5/1 سال است حقوق خود را نگرفته اند . سه هزار جوان و مرد گیلانی بیکار و سرگردان راهی شهر های صنعتی همجوار مثل قزوین و کرج و ساوه و اراک شده اند تا چرخ صنعت آن جا را بچرخانند و خود به نان بخور و نمیری قناعت کنند .
بله حیات معدن سنگرود رودبار رو به اتمام است بی آن که گیلان سودی از عایدات مواد معدنی خود برده باشد و فرزندان آن طرفی از زندگی خود بسته باشند . راستی استعمار به چه می گویند ؟ و استثمار چگونه اتفاق می افتد ؟ قرار نیست حتماً کشوری به کشور دیگر حمله کند و آن را مستعمره خود سازد . گاهی داخل کشوری ، استانی مستعمره می شود یا حاکمیت به شیوه مستعمراتی با آن رفتار می کند .

پرده سوم : حکم قتل درخت !
خبر کوتاه و لی بسیار هولناک بود : حکم قطع درخت ! چهاردهم و پانزدهم آبان ماه روزنامه های گیلان ، همه از یک منبع خبر دادند و تیتر زدند : « قطع درخت مقدس نما در رضوان شهر » و نوشتند : « با پی گیری اداره کل اوقاف و امور خیریه گیلان یک درخت مقدس نما در شهرستان رضوانشهر قطع شد » و اضافه کردند « بر اساس گزارش های و ا صله به خاطر قایل شدن به کرا مت و توسل به نذر و نیاز ، دستور قطع یک اصله درخت تناور و قدیمی از سوی مدیر کل اوقاف استان صادر شد و چوب حاصله از آن برای صرف امور خیریه استفاده گردید » . و بالاخره این که آقای مدیر کل پیش از این نیز حکم به قطع سه درخت دیگر داده بود و هم اینک عزم خود را جزم کرده تا 40 اصله درخت دیگر را نیز به همین بهانه قلع و قمع کند ! این همه خشونت نسبت به درخت - نه حتی حیوان که شاخ یا چنگال تیز یا دندان قتا له دارد - دور از عقل و منطق است . اگر درخت جان دارد ، آن طور که می گویند ، پس درخت به قتل رسید .
اصطلاح درخت مقدس نما از آن دسته ا صطلاحات لایتچسب است که آدم را به تحیر وا می دارد . درخت که فاقد شعور است چه گونه می تواند به تقدس تظاهر کند و مقدس نما باشد . این گونه دغل کاری ها و ریا کاری ها از عهده و عرضه نبات و حیوان خارج است و بر نمی آید ، خاص انسان هاست . مثلاً آدم می تواند هم روحانی باشد و هم روحانی نما که آن را هم بنا به مصا لح سیاسی و عقیدتی خلع لباس می کنند ، نه دستور قتل می دهند . درخت که عاری از شعور است نمی تواند مقصر باشد ، تقصیر با مردمی است که ظاهراً بدان تقدس داده اند . پس حکم قطع درخت دادن از سوی هرکه باشد اگر پای سود مادی در میان نباشد، یک اقدام عجولانه و غیر منطقی و یک غلبه احساسی وآنی است و بعد از فروکش کردن احساس ، عملکرد فرد جای درنگ دارد ، هم برای خود و هم برای جامعه ، برای همیشه ی عمر .
بعد ، می ماند تناوری و قدمت ،که این درخت متصف به آن بود .تناور بودن و قدیم بودن امتیاز است و از صفات ویژه و مانا و مثبت است . چرا باید درختی را که تناور و قدیمی است صرفاً به دلیل این که عده ای مردم که گفته می شود خرا فه پرستند از بن و ریشه برکند . می شد دستور داد پارچه های سبز و سفید، قفل و کلید ، سنجاق و زنجیر و هر دخیلی که بدان بسته شده بود از گردش بزدایند و پاک کنند تا درخت نفسی به راحتی بکشد و باز بر جاده و باغ و محل سایه بگستراند . درخت تناور و قدیمی بی شک بلند و بر ا فراشته و سایه گستر است . حیف نیست گناهی را که انسان مرتکب شده به پای درخت نوشت و تاو ان انسان را گیاه بدهد !
قدرت نمایی به درخت که فاقد شعور است ، هیچ کمتر از کرنش و احترام به آن نیست . کیست که نداند تقدس درخت ، نمایی و شمایی از احترام به اقتدار ( قدرت ا لهی ) و گذر زمان ( لایتناهی ) است . آن نذر و نیاز های مردم ساده دل روستایی که اغلب به پیرزنان بی شیله پیله ده ختم می شود ، رویه ظاهری باورهاست . ریشه باورهای مردمی در ستایش ظاهری از ستبری و رفعت درخت به حجم بدبختی ها و ارتفاع دردها و عمق زخمهای او بستگی دارد . روستایی ساده دل دنبال ملجایی برای ا لتیام دردهای خود می گردد جایی که تنها باشد و خلوت کند و با خدای خود راز و نیاز نماید و از نظر روانی تخلیه شود . حال اگر جاهلانه رفتار کند باید آگاهش کرد نه به اصطلاح با نماد جهل او عناد کرد و خود جهلی مضاعف مرتکب شد .
چندی پیش درختی در روستاییرا از همین نوع قطع کردند و از چوب آن پلی ساختند . اینک هر پیرزنی که از روی آن رد می شود از خدا طلب بخشایش می کند و از آقا دارش حلا لیت می خواهد اگر ناگزیر است بر دستانش ! و بازو انش ! پای گذا رد و از این سوی رود به آن سوی رود .
آیا بر رفتار و کرداری که موجب شده در طول زمان نها لی تبدیل به درختی تناور و کهنسال شود باید خرده گرفت یا بر مدیریتی که شتابزده و غیر مدبّرانه وارد عمل شده حکم به قطع درخت صادر کرده است باید اشکال گرفت . جاهل خرا فه پرست که درخت را تا حد تناوری و قدمت حفظ کرده است یا عا لم خرا فه ستیزی که حکم به قطع چنین درختی داده است ، کدام یک قابل نقدند .
نا گفته نگذاریم گاهی هم « آقادارها » نه بخاطر مبارزه با خرا فه پرستی ، بلکه بخاطرتمتع مادی و سود جویی، آزاد کردن زمین و فروش آن به قیمت گزاف ، بریده می شوند .
جنگل های گیلان به سرعت رو به نابودی می روند . امروزه ، سوء مدیریت ، نا توانی اداری ، جهل ، سودجویی ، تحت هر نامی قاچاق یا غیر آن ، طبیعت ناب و بکر گیلان را به ورطه نابودی سوق می دهد . اینک این آفت فکری هم مزید بر علت شده است و به بهترین نشانه های این نعمت طبیعی و الهی یعنی بزرگترین ، قطورترین و بلندترین درختان گیلان نگاه هیز و حرام انداخته است .
راستی گیلانیان را چه شد؟برسرگیلان چه می آید؟پرده ها یکی یکی می ا فتد ، ا ماگویی پایانی نیست . پرده ها را قبل از این که بیفتدباید کنار زد و جلوی هر واقعه نامیمونی را قبل از وقوع باید گرفت .